Í 2011 skulu tú og eg teljast. Fólkateljingin verður gjørd eftir ST leisti, og er fyrsta teljingin í Føroyum í meira enn 30 ár. Tað sigur sostatt seg sjálvt, at vit mangla nógvar upplýsingar um viðurskiftini í Føroyum, og fyri at fáa so neyvar upplýsingar sum møguligt er sjálvandi neyðugt, at spurnarbløð og tilgongdin annars er so objektiv sum yvirhøvur gjørligt.

Ella er tað nú tað? Eftir øllum at døma, so er objektivitetskriteriið ikki eitt, ið liggur serliga ovarlaga á listanum í komandi fólkateljingini. Fólkateljingin er doypt Manntal, eitt navn, sum í mínum oyrum skurrar – eg eri ikki ein maður! Og nei, eg taki ikki undir við, at maður merkir menniskja.

Eg eri kvinna og um eg skal teljast, so vil eg fegin hava at tað verður kallað Fólkateljing. Vit hava havt fólkateljingar í Føroyum fyrr, men Manntøl eru nýggj í Føroyum. Eg dugi ikki at síggja nakra so tungtvigandi orsøk til at orðið skal broytast. Í skúlunum læra vit til dømis um fólkateljingar, ikki um manntøl. Ein og hvør skilir orðið fólkateljing – tað telur fólkið, men eitt manntal telur altso bara mannfólkini. So kanska havi eg misskilt ætlanina hjá ST-leistin.
Kanska skulu bara menn teljast í hesum umfarinum, kanska skal eg teljast við eina aðru ferð. Tí eitt er so sikkurt og vist – eg ætli mær undir ongum umstøðum at taka lut í einum manntali.

Prosentbýtið av kvinnum í parlamentum

Tað er okkum ein sonn frøi at kunngera tær, kæra systir, at málið um kvinnuluttøku í føroyskum politikki nú er rokkið.

Síðan Demokratia varð sett á stovn í 2006 er parturin av kvinnum í tinginum farin úr 9 prosentum upp í heili 15 prosent.

Í veruleikanum hevur Demokratia avtikið seg sjálvt, tí málið er sanniliga rokkið.

Vit taka fult undir við ætlanunum hjá Landsstýrinum um at spara Demokratia burtur, tí tað fer heilt vist at muna – bæði fíggjarliga og í mun til javnstøðu í Føroyum.

At javnstøða ikki verður nevnd við einum orði í ólavsøkurøðu løgmans, váttar eisini, at málið er rokkið.

Vit lata tølini fyri kvinnuluttøku í øðrum londum tala fyri seg, og fegnast um, at vit als ikki longur nýtast at samanbera okkum við hini norðurlondini, men við meiri fjarðskotin og ævintýrakend lond úti í heimi.

Men – við hetta lag verður ikki leingi áðrenn kvinnuumboðanin í landinum eisini fer at avspegla hana í tinginum, nevniliga 15 prosent!

 

Vinaliga

Kvinnufelagið í Havn

Hetta er úr gamlari grein! Framstig, at samkynd og støk kunnu fáa eftirgjørdan gitnað      týsdagur, 06. juni 2006 12.32 – Innland

- Tað er eitt stig rætta vegin, at fólkatingið hevur samtykt at geva samkyndum kvinnum og kvinnum, sum ikki hava nakran maka, loyvi til at fáa sær eftirgjørdan gitnað, sigur Tina Jacobsen, sum hevur verið forkvinna og næstforkvinna í Friðarboganum. Samkyndar kvinnur og kvinnur, sum ikki hava nakran maka, kunnu nú á jøvnum føti við aðrar kvinnur fáa sær eftirgjørdan gitnað á almennum donskum sjúkrahúsum. Í Danmark verður hetta mett, sum eitt risaframstig. Í Føroyum er eitt sindur ógreitt, hvørja heimild okkara yvirlæknar hava at senda hesar kvinnur til Danmarkar. Tina Jacobsen sigur, at vit í Føroyum ikki rættiliga fylgja rákinum aðrastaðni.

Enn einaferð kom tað so vítt. August mánaði er yvir okkum – tingið er sett, vespurnar surra í køkini og ólavsøkurøða løgmans er hildin. Mitt í øllum festivalruðuleikanum ætla landsins politikkarar sær at avtaka Demokratiu og um ikki Kristianna W. Poulsen hevði reagerað – ja, so hevði eg sovið í tímanum og als ikki lagt tað til merkis.

Tina og dámurnar avbrutu sostatt teirra summarferiu og møttust í gjárkvøldið á skype og í dag irl hjá Rigmor. Úrslitið sæst væntandi um nakrar dagar.

Simona er farin at ferðast – gellan ringdi úr Týsklandi í dag – á veg til Hollands. Pávastolt, at hon var sloppin at ringja fyri at siga hey við mammu sína. Og mamman var sjelaglað – mitt í FK, millum avokadur og ostar og royndi at hoyra hvat lítla diddan hevði at fortelja henni í øllum larminum.

Rannvá lesur enn Harry Potter – hon er hansara trúgvasti fjeppari og hevur lisið allar bøkurnar 3-4 ferðir úr einum enda í annan.
Sjálvandi er tað ikki stuttligt bara at lesa tær umaftur og umaftur, so smá projektir vera stápla á beinini, sum eitt nú “les-allar-Harry-Potter-bøkurnar-uppá-tíð” – úrslitið av hesum projekti var, at gentan sat við nøsini í einí bók konstant – gekk Rannvá úr køkini í stovuna, so hevði hon bókina undir nøsini – fór hon í song, so lá hon og las – skuldi hon gera skúlating, ja so lá bókin opin við síðuna av, so at hon kundi skifta yvir til tann meira (fyri hana) áhugaverda lesnaðin.
Eftirhondini finnur hon fleiri og fleiri feilir í bókunum – og nei, tað eru ikki týðarafeilir, hóast tað eisini eru nógvir av teimum, sigur eksperturin, men Rowling sjálv blandar sínar figurar og tað er sjálvandi eitt irritatiónsmoment hjá røttum Harry Potter fjepparum.
Í morgin skal Rannvá á býarbókasavnið – eftir ordra frá mammu síni – hon skal finna eina bók, og tað skal ikki vera ein Harry Potter bók.
Tað verður spennandi at síggja hvat hon velur at koma heim aftur við.

Samlerens Bogklub; 2000; 1. bogklubudgave, 1. oplag.

Fyri at tað ikki skal vera lygn – so klárar Thomas Thurah, sum eg annars havi stóra respekt fyri sum ummælara, at skriva eina bók við heitinum “Historien er ikke slut” og við hesi bók, geva sítt íkast til, hvat er hent í bókmentaheiminum seinastu 40-50 árini.

Millum teir 36 rithøvundarnar eru bert tveir kvinnuligir!

Kerstin Ekman og Ljudmila Petrusjevskaja eru einastu kvinnuligu rithøvundarnir, ið Thurah meinar, eiga pláss í eini munnligari bókmentasøgu, sum hann sjálvur orðar bók sína.

Tíðarskeiðið bókin fevnir um er seinna helvt av tjúgunda árhundraðinum.

Ein kann spyrja seg sjálvan, um ikki tað hevði verið rætt, í eini bók, har denturin verður lagdur á norðurevropeiskar og skandinaviskar rithøvundar, og har denturin verður lagdur á eftirkrígstíðina og tíðina við Berlinmúrinum, at eisini kvinnuligir rithøvundar fingu pláss í bókini.

Thomas Thurah sjálvur sigur beinleiðis, at bókin er sett saman sera subjektivt, út frá “afspejlede hele Europa, (…) og at konstellationen af forfattere svarede til mine personlige og naturligvis kulturbetingede interesser”.
Eg eri rættiliga vís í, at innan jura-ina, hevði mann rópt hetta “ansvarsfraskrivelse” – við hesari orðing, kann Thurah útgeva eina bók uppá 500 síður, pástanda at bókin “også inddrager litteraturens forudsætninger i den politiske, historiske og social virkelighed.”, og so allíkavæl bara skriva til sín sjálvs.

Langt ude Thurah – hvar eru kvinnurnar í eftirkrígstíðini – tær, ið bygdu Evropa upp aftur?
Tær, ið vóru ein stórur partur av studentarørsluni? Av 60-ara revolutiónini? Av menningini av Evropa eftir kríggið? Nær komu tær á arbeiðsmarknaðin? Kvinnurørslurnar? Friðargongurnar?

Hevur alt hetta ikki havt týdning fyri Evropa eisini litterert?
Jú! – og tískil siti eg og gløði niðurí hesa bókina og veit als ikki, um eg yvirhøvur skal taka hana fyri fult – ella um Thurah hevur útgivið sína dagbók!

Astrid & Veronika

Linda Olsson; 2005.

Byrjaði faktiskt at lesa hesa í vár, men av onkrari orsøk, so gavst eg.
Nú er hon so tikin fram aftur… vi får se hvussu leingi tað varar.

Ja, so fór eg eisini at blogga

Eg haldi faktiskt at Turiðsa bloggur er so stuttligur at lesa – at eg helt at eg fór at gera mær ein vanligan deyðiligan og minni stuttligan ein…

thats it for today…

Tina